सूर्य ग्रह

वैदिक ज्योतिषात सूर्य

संस्कृतमध्ये सूर्याला सूर्य, रवी आणि आदित्य अशी नावे आहेत. शास्त्रीय ग्रंथ त्याला नवग्रहांच्या दरबारातील राजा मानतात. सूर्य आत्मा दाखवतो, म्हणजे आपण कोण आहोत याची स्थिर जाणीव.

परंपरेनुसार सूर्य नैसर्गिक पापग्रह आहे, पण सौम्य आणि राजस स्वभावाचा: त्याचे तेज नुकसान करण्यापेक्षा माणसाला घडवते आणि सत्य, कर्तव्य व स्वाभिमान मागते. सूर्याच्या अगदी जवळ असलेल्या ग्रहांना अस्त म्हणतात, कारण राजाच्या तेजात त्यांचा प्रकाश लोपतो.

सूर्य कशाचा कारक आहे?

सूर्याच्या कारकत्वात स्वतः, वडील, अधिकारपदावरील व्यक्ती, सरकार, आत्मविश्वास आणि जीवनाला उद्देश असल्याने येणारी ऊर्जा येते. प्रतिष्ठा, नेतृत्व आणि स्वतःच्या आचरणाने मिळणारा मान यांचा विचार सूर्यावरून केला जातो.

सूर्य कोणत्या राशीत बलवान असतो?

सूर्य एकाच राशीचा स्वामी आहे, ती म्हणजे सिंह, आणि तीच त्याची मूलत्रिकोण रास आहे. सूर्य मेष राशीत उच्च असतो, शास्त्रानुसार 10 अंशांवर परम उच्च, आणि तूळ राशीत नीच असतो. मेषेत त्याचे धैर्य आणि पुढाकार सर्वात ताजे असतात; तूळ ही शुक्राची भागीदारीची रास असल्याने तिथे हुकूम देण्यापेक्षा न्याय आणि सहकार्याने नेतृत्व करण्याचा धडा मिळतो.

सूर्याचे मित्र आणि शत्रू ग्रह

पराशरांच्या नैसर्गिक मैत्रीनुसार चंद्र, मंगळ आणि गुरु हे सूर्याचे मित्र आहेत, बुध सम आहे, आणि शुक्र व शनी हे शत्रू आहेत. मित्राच्या राशीत सूर्य सहजपणे फळ देतो; शत्रूच्या राशीत त्याला व्यक्त होण्यासाठी अधिक प्रयत्न लागतात.

सूर्याची नक्षत्रे

कृत्तिका, उत्तरा फाल्गुनी आणि उत्तराषाढा या नक्षत्रांचा स्वामी सूर्य आहे. प्रत्येकात स्वामीची स्पष्टता आणि कर्तव्यभावना दिसते. जन्मवेळी चंद्र यापैकी एका नक्षत्रात असेल तर आयुष्याची सुरुवात सूर्य महादशेने होते.

सूर्य महादशा

विंशोत्तरी पद्धतीत सूर्य महादशा 6 वर्षांची असते, नऊ दशांपैकी सर्वात लहान; ती शुक्रानंतर येते आणि चंद्राच्या आधी. या काळात स्वतःची ओळख, करिअरमधील स्थान, मान्यता आणि वडील किंवा वरिष्ठांशी असलेले नाते पुढे येण्याचा कल असतो. सूर्य चांगल्या स्थितीत असेल तर परंपरेनुसार हा जबाबदारी घेण्याचा आणि लोकांसमोर येण्याचा काळ असतो; सूर्य दुर्बल असेल तर अधिकाऱ्यांशी खटके उडू शकतात, आणि नम्रता व प्रामाणिक काम यांनी ते सौम्य होण्याचा कल असतो.

बारा स्थानांतील सूर्य

सूर्य ज्या स्थानात असतो तिथे स्वत्व, अधिकार आणि ओळख घेऊन येतो. रास, दृष्टी आणि संपूर्ण कुंडली या प्रवृत्तींमध्ये नेहमी बदल घडवतात.

• पहिले स्थान: स्वतःची ठाम जाणीव आणि नेतृत्वाची इच्छा
• दुसरे स्थान: कुटुंबाचा अभिमान; अधिकारवाणीने बोलणे
• तिसरे स्थान: धैर्य, पुढाकार आणि आत्मविश्वासपूर्ण आवाज
• चौथे स्थान: घरात प्रबळ इच्छाशक्ती; मृदू होणे शिकणे
• पाचवे स्थान: सर्जनशील अभिमान आणि शिक्षणात नेतृत्व
• सहावे स्थान: प्रयत्नांनी विरोधावर मात
• सातवे स्थान: प्रबळ व्यक्तिमत्त्वाचा जोडीदार; समानतेचा धडा
• आठवे स्थान: गुप्त गोष्टींमध्ये रस; प्रतिष्ठेत अचानक बदल
• नववे स्थान: वडील, गुरू आणि धर्माबद्दल आदर
• दहावे स्थान: दिग्बलाचे सर्वात बलवान स्थान, करिअर आणि सार्वजनिक भूमिकेसाठी
• अकरावे स्थान: वरिष्ठ आणि प्रभावशाली मित्रांकडून लाभ
• बारावे स्थान: अंतर्मुख स्वभाव; सेवा किंवा परदेशातील काम

सूर्यासाठी पारंपरिक उपाय

सूर्याचा वार रविवार, रंग लाल आणि केशरी, दिशा पूर्व आणि अंक 1 आहे. उगवत्या सूर्याला जल अर्पण करणे म्हणजे सूर्य अर्घ्य, हा सर्वात सोपा उपाय आहे. सूर्याचा मंत्र आहे ॐ ह्रां ह्रीं ह्रौं सः सूर्याय नमः, जो अनेकदा रविवारी 108 वेळा जपला जातो. गहू, गूळ किंवा तांबे यांचे दान हे शास्त्रीय दान मानले जाते.

सूर्याचे रत्न माणिक आहे, जे परंपरेनुसार सोने किंवा तांब्यात घडवून अनामिकेत धारण केले जाते; लाल गार्नेट हा त्याचा पर्याय आहे. सूर्याला बळ देणे प्रत्येक कुंडलीला अनुकूल नसते, म्हणून ज्योतिषाकडून कुंडली तपासूनच रत्न धारण करा; मंत्र आणि दान मात्र सर्वांसाठी योग्य आहेत.