गुरु ग्रह

वैदिक ज्योतिषात गुरु

संस्कृतमध्ये गुरूला गुरु आणि बृहस्पती, म्हणजे देवांचे गुरू, अशी नावे आहेत. नवग्रहांच्या दरबारात गुरु मंत्री आणि सल्लागार आहे. परंपरा त्याला महान शुभ ग्रह म्हणते: तो आपल्या 5 व्या, 7 व्या आणि 9 व्या दृष्टीने जिथे पाहतो, त्या स्थानातील गोष्टींचे तो रक्षण करतो आणि त्यांना वाढवतो असे मानले जाते.

गुरु कशाचा कारक आहे?

गुरूच्या कारकत्वात ज्ञान, गुरुजन, संतती, धन, धर्म आणि चांगला सल्ला येतात. श्रद्धा, उच्च शिक्षण, कायदा, तत्त्वज्ञान आणि योग्य-अयोग्याची अंतर्मनातील जाणीव यांचा विचार गुरूवरून होतो. स्त्रीच्या कुंडलीत शास्त्रीय ग्रंथ पतीचा विचारही गुरूवरून करतात. गुरूचे धन हे योग्य मार्गाने कमावलेले आणि चांगल्या रीतीने वाटलेले धन असते.

गुरु कोणत्या राशीत बलवान असतो?

गुरु धनु आणि मीन राशींचा स्वामी आहे, आणि धनु ही त्याची मूलत्रिकोण रास आहे. तो कर्क राशीत उच्च असतो, शास्त्रानुसार 5 अंशांवर परम उच्च, आणि मकर राशीत नीच असतो. कर्केत त्याचे ज्ञान पोषक आणि उदार होते. मकर ही शनीची व्यावहारिक रास असल्याने तिथे आदर्शांची कठोर वास्तवाशी गाठ पडते, आणि जगाच्या नियमांत संयमाने काम करताना श्रद्धा टिकवणे हा धडा असतो.

गुरूचे मित्र आणि शत्रू ग्रह

पराशरांच्या नैसर्गिक मैत्रीनुसार सूर्य, चंद्र आणि मंगळ हे गुरूचे मित्र आहेत, शनी सम आहे, आणि बुध व शुक्र शत्रू आहेत. शुक्र असुरांचे गुरू आहेत, तर गुरु देवांचे: चांगले जीवन कशाने घडते याबद्दल वेगळी दृष्टी असलेले दोन शिक्षक.

गुरूची नक्षत्रे

पुनर्वसू, विशाखा आणि पूर्वा भाद्रपदा या नक्षत्रांचा स्वामी गुरु आहे. पुनर्वसू म्हणजे प्रकाश आणि आशेचे पुनरागमन, विशाखा म्हणजे ध्येयाचा एकाग्र पाठलाग, आणि पूर्वा भाद्रपदा म्हणजे आध्यात्मिक तीव्रतेचा अग्नी. जन्मवेळी चंद्र यापैकी एका नक्षत्रात असेल तर आयुष्याची सुरुवात गुरु महादशेने होते.

गुरु महादशा

विंशोत्तरी पद्धतीत गुरु महादशा 16 वर्षांची असते; ती राहूनंतर येते आणि शनीच्या आधी. या काळात शिक्षण, गुरुजन, विवाह आणि संतती, श्रद्धा आणि साधनसंपत्तीची वाढ पुढे येण्याचा कल असतो. गुरु चांगल्या स्थितीत असेल तर परंपरेनुसार हा विस्ताराचा, मार्गदर्शनाचा आणि योग्य निर्णयांचा काळ असतो; गुरु दुर्बल असेल तर अतिआत्मविश्वास किंवा अतिरेक यांकडे लक्ष ठेवावे लागू शकते, आणि नम्रता हा काळ योग्य मार्गावर ठेवते.

बारा स्थानांतील गुरु

गुरु ज्या स्थानात असतो तिथे ज्ञान आणि वाढ घेऊन येतो, आणि ज्या स्थानांवर त्याची दृष्टी पडते त्यांना आशीर्वाद देतो.

• पहिले स्थान: दिग्बलाचे सर्वात बलवान स्थान; ज्ञानी, उदार व्यक्तिमत्त्व
• दुसरे स्थान: सत्य वाणी आणि कुटुंबाची स्थिर साधनसंपत्ती
• तिसरे स्थान: विचारपूर्वक संवाद; प्रयत्नांतून प्रगती
• चौथे स्थान: सुसंस्कृत घर, शिक्षण आणि मनःशांती
• पाचवे स्थान: बुद्धिमत्ता, भक्ती आणि संततीचा आनंद
• सहावे स्थान: सेवा, सल्ला आणि वाद मिटवण्याचा संयम
• सातवे स्थान: ज्ञानी, तत्त्वनिष्ठ जोडीदार
• आठवे स्थान: गुप्त गोष्टी आणि आध्यात्मिक संशोधनात रस; दीर्घ आयुष्य
• नववे स्थान: धर्म, गुरुजन आणि उच्च शिक्षण
• दहावे स्थान: अध्यापन, कायदा किंवा सल्लागारी क्षेत्रातील सन्माननीय करिअर
• अकरावे स्थान: चांगले मित्र आणि वडीलधाऱ्यांकडून लाभ
• बारावे स्थान: दान, आध्यात्मिक साधना आणि परदेशात उदारता

गुरूसाठी पारंपरिक उपाय

गुरूचा वार गुरुवार, रंग पिवळा, दिशा ईशान्य आणि अंक 3 आहे. बृहस्पती हे गुरूचे दैवत आहेत, आणि शिक्षक व वडीलधाऱ्यांचा आदर हा त्याचा पहिला उपाय आहे. गुरूचा मंत्र आहे ॐ ग्रां ग्रीं ग्रौं सः गुरवे नमः. गुरुवारी हळद, चणा डाळ किंवा पिवळे वस्त्र यांचे दान, आणि शिक्षणाला हातभार लावणे, हे पारंपरिक उपाय मानले जातात.

गुरूचे रत्न पुष्कराज आहे, जे परंपरेनुसार सोन्यात घडवून तर्जनीत धारण केले जाते; पिवळा टोपाझ हा त्याचा पर्याय आहे. गुरूला बळ देणे प्रत्येक कुंडलीला अनुकूल नसते, म्हणून ज्योतिषाकडून कुंडली तपासूनच रत्न धारण करा; मंत्र आणि दान मात्र सर्वांसाठी योग्य आहेत.