मंगळ ग्रह

वैदिक ज्योतिषात मंगळ

संस्कृतमध्ये मंगळाला मंगल, कुज, भौम (पृथ्वीचा पुत्र) आणि अंगारक (धगधगता निखारा) अशी नावे आहेत. नवग्रहांच्या दरबारात मंगळ सेनापती आहे. परंपरेनुसार तो नैसर्गिक पापग्रह आहे, पण इथे त्याचा अर्थ नुकसान करणारा असा नसून ज्वलंत आणि जोरकस असा आहे: मंगळ छेदतो, रक्षण करतो आणि कृती करतो, आणि त्याच्या ऊर्जेला योग्य दिशा लागते.

मंगळ कशाचा कारक आहे?

मंगळाच्या कारकत्वात धैर्य, ऊर्जा, धाकटी भावंडे, जमीन व मालमत्ता आणि तांत्रिक कौशल्य येतात. खेळ, अभियांत्रिकी, पोलीस आणि सशस्त्र दले, व्यवसाय म्हणून शल्यक्रिया आणि ताकद किंवा अचूकता लागणारे कोणतेही काम यांचा विचार मंगळावरून होतो. माणूस संघर्ष आणि स्पर्धा कशी हाताळतो, आणि विचारातून कृतीकडे किती लवकर वळतो, हेही मंगळ दाखवतो.

मंगळ कोणत्या राशीत बलवान असतो?

मंगळ मेष आणि वृश्चिक या दोन राशींचा स्वामी आहे, आणि मेष ही त्याची मूलत्रिकोण रास आहे. तो मकर राशीत उच्च असतो, शास्त्रानुसार 28 अंशांवर परम उच्च, आणि कर्क राशीत नीच असतो. मकर ही शनीची रास असल्याने तिथे त्याच्या अग्नीला शिस्त लागते आणि तो स्थिर, हेतुपूर्ण प्रयत्नात बदलतो. कर्क ही जलतत्त्वाची, भावनिक रास असल्याने तिथे त्याची ऊर्जा आत वळू शकते, आणि दुखावलेपणातून नव्हे तर काळजीतून कृती करणे हा धडा असतो.

मंगळाचे मित्र आणि शत्रू ग्रह

पराशरांच्या नैसर्गिक मैत्रीनुसार सूर्य, चंद्र आणि गुरु हे मंगळाचे मित्र आहेत, शुक्र आणि शनी सम आहेत, आणि बुध शत्रू आहे. सेनापतीचा विश्वास राजा, राणी आणि गुरूवर असतो; हुशार, बोलका राजपुत्र त्याला कृती करण्याऐवजी वाद घालायला जास्तच तयार वाटतो.

मंगळाची नक्षत्रे

मृगशीर्ष, चित्रा आणि धनिष्ठा या नक्षत्रांचा स्वामी मंगळ आहे. प्रत्येक नक्षत्र दोन राशींमध्ये पसरलेले आहे, त्यामुळे प्रत्येकात मंगळाची ऊर्जा दोन वेगवेगळ्या राशींशी जोडली जाते. मृगशीर्ष म्हणजे शोध घेणारे हरीण, चित्रा म्हणजे तेजस्वी कारागीर, आणि धनिष्ठा म्हणजे लय आणि संपत्तीचा ढोल वाजवणारा. जन्मवेळी चंद्र यापैकी एका नक्षत्रात असेल तर आयुष्याची सुरुवात मंगळ महादशेने होते.

मंगळ महादशा

विंशोत्तरी पद्धतीत मंगळ महादशा 7 वर्षांची असते; ती चंद्रानंतर येते आणि राहूच्या आधी. हा सक्रिय काळ असण्याचा कल असतो, ज्यात मालमत्ता, भावंडे, स्पर्धा, तांत्रिक काम आणि धाडसी निर्णय पुढे येतात. मंगळ चांगल्या स्थितीत असेल तर परंपरेनुसार हा पुढाकाराचा आणि प्रयत्नांतून यश मिळवण्याचा काळ असतो; मंगळ दुर्बल असेल तर अधीरपणा आणि वाद यांकडे लक्ष ठेवावे लागू शकते, आणि शिस्तबद्ध काम किंवा खेळ यांतून ही ऊर्जा चांगल्या मार्गाला लागते.

बारा स्थानांतील मंगळ

मंगळ ज्या स्थानात असतो तिथे जोश आणि कृती करण्याची ओढ घेऊन येतो. लग्नापासून 1, 4, 7, 8 किंवा 12 व्या स्थानातील मंगळाला कुंडली जुळवणीत मंगळ दोष (कुज दोष) म्हणतात, आणि शास्त्रीय ग्रंथ हा दोष रद्द करणाऱ्या अनेक स्थिती सांगतात.

• पहिले स्थान: ऊर्जा, धाडस आणि थेट वागणूक
• दुसरे स्थान: स्पष्ट बोलणे; बचत उभी करण्यासाठी कष्ट
• तिसरे स्थान: धैर्य, पुढाकार आणि उद्यमशील भावंडे
• चौथे स्थान: जमीन आणि मालमत्तेत रस; घरात संयम शिकणे
• पाचवे स्थान: स्पर्धात्मक मन; खेळ किंवा रणनीतीत रस
• सहावे स्थान: प्रतिस्पर्धी आणि अडथळ्यांवर मात करण्यासाठी बलवान स्थान
• सातवे स्थान: उत्साही जोडीदार; एकत्र संयम ठेवण्याचा धडा
• आठवे स्थान: संशोधन आणि गुप्त गोष्टींमध्ये रस; अचानक बदल
• नववे स्थान: ठाम श्रद्धा; सहिष्णुतेचा धडा
• दहावे स्थान: दिग्बलाचे सर्वात बलवान स्थान, कृतीप्रधान करिअरसाठी
• अकरावे स्थान: प्रयत्न, मालमत्ता आणि धाडसी मित्रांकडून लाभ
• बारावे स्थान: प्रवास, एकांतवास किंवा पडद्यामागील कामात खर्च होणारी ऊर्जा

मंगळासाठी पारंपरिक उपाय

मंगळाचा वार मंगळवार, रंग लाल, दिशा दक्षिण आणि अंक 9 आहे. हनुमान हे मंगळाचे दैवत आहेत, आणि मंगळवारी हनुमान चालिसा म्हणणे हा सर्वात जास्त पाळला जाणारा उपाय आहे. मंगळाचा मंत्र आहे ॐ क्रां क्रीं क्रौं सः भौमाय नमः. मंगळवारी मसूर डाळ किंवा गूळ यांचे दान हा पारंपरिक उपाय आहे.

मंगळाचे रत्न पोवळे आहे, जे परंपरेनुसार तांबे किंवा सोन्यात घडवून अनामिकेत धारण केले जाते; कार्नेलियन हा त्याचा पर्याय आहे. मंगळाला बळ देणे प्रत्येक कुंडलीला अनुकूल नसते, म्हणून ज्योतिषाकडून कुंडली तपासूनच रत्न धारण करा; मंत्र आणि दान मात्र सर्वांसाठी योग्य आहेत.