मेष रास

मेष रास: राशिचक्रातील पहिली रास

इंग्रजीत जिला एरीज म्हणतात ती रास मराठीत आणि संस्कृतमध्ये मेष म्हणून ओळखली जाते. मेष म्हणजे मेंढा. बारा राशींपैकी ही पहिली रास असून ती निरयन राशिचक्राचे पहिले 30 अंश व्यापते; वैदिक ज्योतिष याच ताऱ्यांच्या पट्ट्यावरून गणना करते. राशिचक्राची सुरुवात इथून होत असल्याने मेष रास प्रत्येक आरंभाशी जोडली जाते.

या राशीचे चिन्ह, मेंढा, तिच्याबद्दल बरेच काही सांगते. मेंढा डोके खाली घालून थेट धडक देतो; अडचणीभोवती घुटमळत बसत नाही. बारा राशी ज्याच्या शरीराचे वर्णन करतात त्या कालपुरुषात परंपरेनुसार मेषेला मस्तक दिले आहे. इच्छाशक्तीने पुढे जाणाऱ्या आणि प्रसंगी चटकन विचार करणाऱ्या राशीला हे अगदी शोभते.

मेष राशीचा स्वामी, तत्त्व आणि स्वभाव

मेष राशीचा स्वामी मंगळ आहे. मंगळ हा धैर्य, ऊर्जा, जमीन, भाऊ आणि योग्य गोष्टीसाठी लढण्याची क्षमता यांचा ग्रह आहे. मेष ही मंगळाची मूलत्रिकोण रासही आहे, म्हणजे जिथे मंगळ सर्वाधिक आपल्या मूळ स्वभावानुसार वागतो असे मानले जाते ती रास.

मेष ही अग्नितत्त्वाची, चर स्वभावाची रास आहे. शास्त्रीय भाषेत ती पुरुष रास असून तिची दिशा पूर्व आहे. अग्नी उब, जोश आणि कृती करण्याची ओढ देतो; चर स्वभाव त्यात वेग आणि बदलाची आवड मिसळतो. दोन्ही मिळून राशिचक्रातील सर्वात पुढे झेपावणारी जोडी तयार होते.

• स्वामी: मंगळ
• तत्त्व: अग्नी
• स्वभाव: चर
• दिशा: पूर्व
• चिन्ह: मेंढा

चंद्र रास मेष असल्यास

वैदिक ज्योतिषात तुमची रास म्हणजे साधारणपणे जन्माच्या वेळी चंद्र ज्या राशीत होता ती रास. चंद्र मन आणि भावना दाखवतो, म्हणून मेष रास एखादी व्यक्ती इतरांना कशी दिसते यापेक्षा ती कशी प्रतिक्रिया देते, कसे अनुभवते आणि कसे निर्णय घेते हे सांगते.

परंपरेनुसार मेष राशीचे लोक चपळ, स्पष्टवक्ते आणि धाडसी असतात. ते अंतःप्रेरणेने वागतात, मनात आहे ते बोलून टाकतात आणि काम रेंगाळले की त्यांचा रस उडतो. त्यांचा राग पटकन भडकतो, पण तितक्याच पटकन शांतही होतो, आणि ते क्वचितच मनात अढी ठेवतात.

मेष रास: करिअर आणि पैसा

जिथे नेतृत्व करता येते, काहीतरी नवे सुरू करता येते किंवा झटपट कृती करावी लागते तिथे मेष राशीचे लोक चांगले यश मिळवतात असा कल असतो. उद्योजकता, खेळ, संरक्षण आणि पोलीस सेवा, अभियांत्रिकी, व्यवसाय म्हणून शल्यक्रिया, विक्री आणि जिंकण्यासाठी स्पष्ट लक्ष्य असलेली कोणतीही भूमिका परंपरेनुसार या राशीला अनुकूल मानली जाते. प्रकल्प चालू ठेवण्यापेक्षा तो सुरू करण्यात ते अधिक पटाईत असतात.

पैशाच्या बाबतीत मेष रास मेहनत आणि पुढाकाराने कमावते आणि तितक्याच धडाक्याने खर्चही करते. अचानक केलेली खरेदी आणि घाईत केलेली गुंतवणूक हा नेहमीचा नमुना दिसतो. कोणताही मोठा खर्च करण्यापूर्वी एक दिवस थांबण्याची साधी सवय मेषेच्या ऊर्जेला टिकणाऱ्या बचतीत बदलायला मदत करते.

प्रेम, विवाह आणि नातेसंबंध

प्रेमात मेष रास उबदार, रक्षण करणारी आणि उत्स्फूर्त असते. हे लोक पटकन प्रेमात पडतात आणि ते प्रेम उघडपणे व्यक्त करतात. त्यांना इशाऱ्यांपेक्षा प्रामाणिकपणा आवडतो, आणि त्यांचा वेग कमी करण्याचा प्रयत्न न करता त्यांच्या ऊर्जेचा आनंद घेणारा आणि त्यांना मोकळीक देणारा जोडीदार त्यांना हवा असतो.

विवाहात ते निष्ठावान असतात आणि कुटुंबाचे कडवे रक्षण करतात. त्यांच्यासाठी धडा आहे संयमाचा: उत्तर देण्यापूर्वी पूर्ण ऐकून घेणे, आणि जोडीदार शांतपणे भावना व्यक्त करत असला तरी त्या भावनाच आहेत हे लक्षात ठेवणे.

कुटुंब, घर आणि मित्र

घरात संकटाच्या वेळी पुढाकार घेणारी, बिघडलेले दुरुस्त करणारी आणि कुटुंबाला काहीतरी नवे करून पाहायला प्रवृत्त करणारी व्यक्ती अनेकदा मेष राशीची असते. मंगळ हा धाकट्या भावंडांचा नैसर्गिक कारक आहे, आणि भावा-बहिणींशी नाते जवळचे, सक्रिय आणि कधी कधी स्पर्धेचेही असू शकते.

मित्र म्हणून ते उदार, निष्ठावान आणि आपल्या माणसांसाठी उभे राहायला सदैव तयार असतात.

मेष राशीचे गुण आणि सुधारण्याजोग्या गोष्टी

प्रत्येक राशीत देणग्या आणि धडे एकत्रच येतात. मेषेसाठी, जो अग्नी धैर्य देतो तोच कधी कधी फार भरभर जळूनही जातो.

• गुण: धैर्य, पुढाकार, उत्साह, प्रामाणिकपणा, अपयशातून पटकन सावरणे
• सुधारण्याजोगे: अधीरपणा, विचार करण्याआधी कृती, कामे अर्धवट सोडणे, रागात तिखट बोलणे
• उपयोगी सवय: प्रतिक्रिया देण्यापूर्वी काही श्वास थांबणे

मेष राशीचे इतर राशींशी जुळणे

दोन राशी एकमेकींशी कशा जुळतात हे पाहण्याची एक शास्त्रीय पद्धत म्हणजे त्यांच्या स्वामींची नैसर्गिक मैत्री. मंगळ सूर्य, चंद्र आणि गुरु यांना मित्र मानतो, त्यामुळे मेष रास कर्क (चंद्र), सिंह (सूर्य), आणि धनु व मीन (गुरु) यांच्यासोबत सहज वावरते असा कल असतो. मंगळ बुधाला शत्रू मानतो, त्यामुळे मिथुन आणि कन्या सुरुवातीला समजायला थोड्या कठीण वाटू शकतात. तत्त्वानुसार पाहिले तर सिंह आणि धनु या इतर अग्नी राशी मेषेच्या वेगाशी जुळतात, आणि वायू राशी तिच्या अग्नीला हवा देतात.

हे केवळ कल आहेत. खरे जुळणे दोन्ही पूर्ण कुंडल्यांवरून, अष्टकूट (गुण) मिलनासह पाहिले जाते, आणि कागदावर न जुळणाऱ्या राशींचीही अनेक जोडपी सुखी असतात.

मेष राशीतील नक्षत्रे

प्रत्येक नक्षत्र 13°20′ चे असते आणि 3°20′ च्या चार चरणांत विभागलेले असते. मेष राशीत दोन पूर्ण नक्षत्रे आणि तिसऱ्या नक्षत्राचा पहिला चरण येतो.

• अश्विनी, चारही चरण (0° ते 13°20′), स्वामी केतू
• भरणी, चारही चरण (13°20′ ते 26°40′), स्वामी शुक्र
• कृत्तिका, चरण 1 (26°40′ ते 30°), स्वामी सूर्य

मेष राशीत उच्च, नीच आणि स्वगृही ग्रह

मेष राशीत सूर्य उच्च असतो, आणि शास्त्रग्रंथांनुसार त्याचा परम उच्च बिंदू 10 अंशांवर आहे. म्हणूनच मेष रास आत्मविश्वास आणि नेतृत्वाच्या इच्छेशी जोडली जाते. शनी इथे नीच असतो: संथ, काळजीपूर्वक चालणाऱ्या या ग्रहाला मेषेची घाई अवघडल्यासारखी वाटते, आणि मेषेतील शनी मेहनत आणि संयमातून शिस्त शिकतो असा कल असतो. मंगळ इथे स्वराशीत आणि मूलत्रिकोणात असतो, जे शास्त्रग्रंथ बलाचे स्थान मानतात.