संकष्टी चतुर्थी 2030 तारखा
प्रत्येक कृष्ण पक्षातील चौथा दिवस, गणपतीला समर्पित; मंगळवारी ती अंगारकी संकष्टी असते.
नवी दिल्ली, भारत साठी तारखा आणि वेळा
2030 मधील प्रत्येक संकष्टी चतुर्थी
| तारीख | नाव | तिथी | चंद्रोदय |
|---|---|---|---|
| मंगळवार, 22 जानेवारी 2030 | अंगारकी संकष्टी चतुर्थी | 19:28, 22 जानेवारी – 18:05, 23 जानेवारी | 20:41 |
| गुरुवार, 21 फेब्रुवारी 2030 | संकष्टी चतुर्थी | 05:39, 21 फेब्रुवारी – 03:14, 22 फेब्रुवारी | 21:39 |
| शुक्रवार, 22 मार्च 2030 | संकष्टी चतुर्थी | 14:15, 22 मार्च – 11:16, 23 मार्च | 21:38 |
| रविवार, 21 एप्रिल 2030 | संकष्टी चतुर्थी | 22:10, 20 एप्रिल – 19:03, 21 एप्रिल | 22:39 |
| सोमवार, 20 मे 2030 | संकष्टी चतुर्थी | 06:06, 20 मे – 03:16, 21 मे | 22:17 |
| मंगळवार, 18 जून 2030 | अंगारकी संकष्टी चतुर्थी | 14:42, 18 जून – 12:31, 19 जून | 21:40 |
| गुरुवार, 18 जुलै 2030 | संकष्टी चतुर्थी | 00:38, 18 जुलै – 23:29, 18 जुलै | 21:29 |
| शुक्रवार, 16 ऑगस्ट 2030 | संकष्टी चतुर्थी | 12:42, 16 ऑगस्ट – 12:52, 17 ऑगस्ट | 20:34 |
| रविवार, 15 सप्टेंबर 2030 | संकष्टी चतुर्थी | 03:31, 15 सप्टेंबर – 05:02, 16 सप्टेंबर | 20:19 |
| मंगळवार, 15 ऑक्टोबर 2030 | अंगारकी संकष्टी चतुर्थी | 21:09, 14 ऑक्टोबर – 23:37, 15 ऑक्टोबर | 20:23 |
| बुधवार, 13 नोव्हेंबर 2030 | संकष्टी चतुर्थी | 16:34, 13 नोव्हेंबर – 19:16, 14 नोव्हेंबर | 19:55 |
| शुक्रवार, 13 डिसेंबर 2030 | संकष्टी चतुर्थी | 11:56, 13 डिसेंबर – 14:04, 14 डिसेंबर | 20:28 |
कसे करतात
दिवसभर उपवास, संध्याकाळी गणपतीची पूजा, आणि चंद्रोदयाला चंद्रदर्शनानंतर उपवास सोडणे.
हे व्रत का केले जाते
संकष्टी चतुर्थी, प्रत्येक कृष्ण पक्षाचा चौथा दिवस, विघ्नहर्ता गणपतीला समर्पित आहे; संकष्टी म्हणजे संकटातून मुक्ती. परंपरा ती चंद्रोदयापर्यंतच्या उपवासाने पाळते, आणि मंगळवारी येणारी अंगारकी संकष्टी सर्वात शुभ मानली जाते.
व्रताची विधी, टप्प्याटप्प्याने
- सकाळी स्नान आणि व्रताचा संकल्प.
- शक्तीनुसार दिवसभर उपवास.
- संध्याकाळी दुर्वा, लाल फुले, मोदक किंवा लाडू आणि दिव्यासह गणपतीची पूजा; संकष्टी कथेचे वाचन आणि गणपती अथर्वशीर्ष किंवा संकटनाशन गणेश स्तोत्राचे पठण.
- चंद्रोदयाला, चंद्रदर्शनानंतर, पाणी, चंदन आणि फुलांनी अर्घ्य.
- अर्घ्यानंतर उपवास सोडला जातो. तुमच्या शहराचा चंद्रोदय वरील तक्त्यात आहे.
उपवास
संकष्टीचा उपवास सूर्योदयापासून चंद्रोदयापर्यंत असतो. अनेक जण दिवसा फळे, दूध आणि साबुदाण्याची खिचडी असे उपवासाचे पदार्थ घेतात; काही जण चंद्रोदयापर्यंत काहीच खात नाहीत. चंद्रदर्शनानंतर, बहुधा मोदक किंवा साध्या जेवणाने, उपवास सोडला जातो. आपल्या प्रकृतीनुसार उपवास करा: मुले, वृद्ध, गर्भवती स्त्रिया आणि आजारी व्यक्ती परंपरेने हलका उपवास करतात, आणि कोणताही आजार असल्यास आधी आपल्या डॉक्टरांना विचारा.
स्वतःचे नाव असलेल्या संकष्टी
- अंगारकी संकष्टी
- मंगळवारी येणारी संकष्टी, सर्वात शुभ मानली जाते; मुंबईच्या सिद्धिविनायकासारख्या गणपती मंदिरांत लांब रांगा लागतात.
- सकट चौथ
- उत्तर भारतात माघ महिन्यातील संकष्टी, जिला तिलकुट चौथही म्हणतात, जेव्हा माता आपल्या मुलांसाठी उपवास करतात.
- करवा चौथ
- उत्तर भारतात कार्तिक महिन्यातील संकष्टी, जेव्हा सुवासिनी पतीसाठी चंद्रोदयापर्यंत उपवास करतात.
संपूर्ण भारतात
महाराष्ट्रात संकष्टी हे सर्वाधिक पाळल्या जाणाऱ्या व्रतांपैकी एक आहे: गणपती मंदिरे, अष्टविनायक आणि मुंबईचा सिद्धिविनायक दर महिन्याला गजबजलेले असतात, आणि अंगारकीला सर्वाधिक. उत्तरेत याच दिवसाला संकट चौथ म्हणतात; दक्षिणेत ही संकटहर चतुर्थी आहे.
प्रश्न
संकष्टी चतुर्थी म्हणजे काय?
प्रत्येक कृष्ण पक्षातील चौथा दिवस, गणपतीला समर्पित; मंगळवारी ती अंगारकी संकष्टी असते.
संकष्टी चतुर्थी: पाळण्याची पद्धत कोणती?
दिवसभर उपवास, संध्याकाळी गणपतीची पूजा, आणि चंद्रोदयाला चंद्रदर्शनानंतर उपवास सोडणे.
वेगवेगळ्या पंचांगांत संकष्टी चतुर्थी ची तारीख वेगळी का असते?
प्रत्येक पंचांग एका ठिकाणासाठी गणना करते: सूर्योदयाच्या (किंवा चंद्रोदयाच्या, किंवा संध्याकाळच्या) आसपास सुरू किंवा संपणारी तिथी वेगवेगळ्या शहरांत वेगवेगळ्या दिवशी येऊ शकते. या तारखा दाखवलेल्या शहरासाठी आहेत; वर तुमचे शहर निवडा.
संकष्टीचा उपवास कधी सोडला जातो?
चंद्रोदयानंतर, चंद्रदर्शन आणि अर्घ्यानंतर. संकष्टीला चंद्रोदय उशिरा होतो, बहुधा रात्री 8 ते 10 च्या दरम्यान; तिथींच्या तक्त्यात तुमच्या शहराची वेळ आहे. ढगांमुळे चंद्र दिसला नाही तर परंपरा चंद्रोदयाच्या वेळी उपवास सोडण्याची मुभा देते.
अंगारकी संकष्टी म्हणजे काय?
मंगळवारी येणारी संकष्टी चतुर्थी (अंगारक म्हणजे मंगळ, मंगळवारचा स्वामी). ती वर्षातून काही वेळा येते आणि सर्वात शुभ मानली जाते; तिथींच्या तक्त्यात तिचा उल्लेख आहे.
संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थीत काय फरक आहे?
दोन्ही गणपतीच्या मासिक चतुर्थी आहेत. संकष्टी कृष्ण पक्षात असते आणि तिचा उपवास चंद्रोदयाला पूर्ण होतो; विनायकी चतुर्थी शुक्ल पक्षात असते, आणि पूजा दुपारी होते. मोठा सण गणेश चतुर्थी ही भाद्रपद महिन्यातील विनायकी चतुर्थी आहे.