प्रदोष व्रत 2031 तारखा
प्रत्येक चांद्र पक्षातील तेरावा दिवस (त्रयोदशी), शंकराला समर्पित; त्याचे नाव वारावरून ठरते (सोमवारी सोम प्रदोष, शनिवारी शनी प्रदोष).
नवी दिल्ली, भारत साठी तारखा आणि वेळा
2031 मधील प्रत्येक प्रदोष व्रत
| तारीख | नाव | तिथी | पूजेची वेळ |
|---|---|---|---|
| रविवार, 5 जानेवारी 2031 | रवी प्रदोष व्रत | 16:02, 5 जानेवारी – 18:47, 6 जानेवारी | 17:38 – 20:21 |
| सोमवार, 20 जानेवारी 2031 | सोम प्रदोष व्रत | 20:16, 20 जानेवारी – 16:55, 21 जानेवारी | 17:50 – 20:31 |
| मंगळवार, 4 फेब्रुवारी 2031 | भौम प्रदोष व्रत | 12:35, 4 फेब्रुवारी – 14:54, 5 फेब्रुवारी | 18:02 – 20:39 |
| बुधवार, 19 फेब्रुवारी 2031 | बुध प्रदोष व्रत | 05:38, 19 फेब्रुवारी – 02:44, 20 फेब्रुवारी | 18:14 – 20:46 |
| गुरुवार, 6 मार्च 2031 | गुरु प्रदोष व्रत | 08:06, 6 मार्च – 09:18, 7 मार्च | 18:24 – 20:51 |
| गुरुवार, 20 मार्च 2031 | गुरु प्रदोष व्रत | 14:20, 20 मार्च – 12:20, 21 मार्च | 18:32 – 20:54 |
| शनिवार, 5 एप्रिल 2031 | शनी प्रदोष व्रत | 01:07, 5 एप्रिल – 00:57, 6 एप्रिल | 18:41 – 20:58 |
| शनिवार, 19 एप्रिल 2031 | शनी प्रदोष व्रत | 23:16, 18 एप्रिल – 22:32, 19 एप्रिल | 18:49 – 21:01 |
| रविवार, 4 मे 2031 | रवी प्रदोष व्रत | 15:08, 4 मे – 13:42, 5 मे | 18:58 – 21:06 |
| रविवार, 18 मे 2031 | रवी प्रदोष व्रत | 09:29, 18 मे – 10:08, 19 मे | 19:06 – 21:11 |
| मंगळवार, 3 जून 2031 | भौम प्रदोष व्रत | 02:21, 3 जून – 23:51, 3 जून | 19:15 – 21:17 |
| मंगळवार, 17 जून 2031 | भौम प्रदोष व्रत | 21:36, 16 जून – 23:25, 17 जून | 19:21 – 21:21 |
| बुधवार, 2 जुलै 2031 | बुध प्रदोष व्रत | 11:12, 2 जुलै – 07:59, 3 जुलै | 19:23 – 21:24 |
| बुधवार, 16 जुलै 2031 | बुध प्रदोष व्रत | 11:45, 16 जुलै – 14:12, 17 जुलै | 19:20 – 21:23 |
| गुरुवार, 31 जुलै 2031 | गुरु प्रदोष व्रत | 18:23, 31 जुलै – 14:50, 1 ऑगस्ट | 19:13 – 21:19 |
| शुक्रवार, 15 ऑगस्ट 2031 | शुक्र प्रदोष व्रत | 03:30, 15 ऑगस्ट – 05:56, 16 ऑगस्ट | 19:01 – 21:10 |
| शनिवार, 30 ऑगस्ट 2031 | शनी प्रदोष व्रत · अधिक मास | 00:48, 30 ऑगस्ट – 21:26, 30 ऑगस्ट | 18:45 – 21:00 |
| रविवार, 14 सप्टेंबर 2031 | रवी प्रदोष व्रत · अधिक मास | 20:15, 13 सप्टेंबर – 22:02, 14 सप्टेंबर | 18:28 – 20:47 |
| रविवार, 28 सप्टेंबर 2031 | रवी प्रदोष व्रत | 07:37, 28 सप्टेंबर – 04:58, 29 सप्टेंबर | 18:11 – 20:35 |
| सोमवार, 13 ऑक्टोबर 2031 | सोम प्रदोष व्रत | 13:22, 13 ऑक्टोबर – 14:05, 14 ऑक्टोबर | 17:54 – 20:23 |
| सोमवार, 27 ऑक्टोबर 2031 | सोम प्रदोष व्रत | 16:06, 27 ऑक्टोबर – 14:40, 28 ऑक्टोबर | 17:40 – 20:14 |
| बुधवार, 12 नोव्हेंबर 2031 | बुध प्रदोष व्रत | 06:10, 12 नोव्हेंबर – 05:36, 13 नोव्हेंबर | 17:29 – 20:07 |
| बुधवार, 26 नोव्हेंबर 2031 | बुध प्रदोष व्रत | 03:21, 26 नोव्हेंबर – 03:24, 27 नोव्हेंबर | 17:24 – 20:06 |
| शुक्रवार, 12 डिसेंबर 2031 | शुक्र प्रदोष व्रत | 21:53, 11 डिसेंबर – 20:01, 12 डिसेंबर | 17:25 – 20:09 |
| गुरुवार, 25 डिसेंबर 2031 | गुरु प्रदोष व्रत | 17:50, 25 डिसेंबर – 19:15, 26 डिसेंबर | 17:31 – 20:15 |
कसे करतात
दिवसभर उपवास आणि सूर्यास्तानंतर प्रदोष काळात शंकराची पूजा.
हे व्रत का केले जाते
प्रदोष म्हणजे सूर्यास्तानंतरची संध्याकाळ, आणि प्रदोष व्रत त्रयोदशीला, प्रत्येक चांद्र पक्षाच्या तेराव्या दिवशी, ही संध्याकाळ त्यात येते तेव्हा केले जाते. शिव पुराण आणि स्कंद पुराण या वेळेचा महिमा सांगतात: परंपरेनुसार प्रदोषकाळात शिव कैलासावर आनंदाने नृत्य करतात, आणि देव त्यांच्या पूजेसाठी एकत्र येतात.
व्रताची विधी, टप्प्याटप्प्याने
- शक्तीनुसार दिवसभर उपवास, बहुधा फळे आणि दुधावर.
- सूर्यास्तापूर्वी स्नान आणि स्वच्छ कपडे.
- सूर्यास्तानंतर प्रदोषकाळात पाणी, दूध, दही, मध आणि तुपाने शिवलिंगाचा अभिषेक, आणि बेल, फुले व दिवा अर्पण.
- ॐ नमः शिवाय जप, आणि त्या वाराच्या प्रदोष व्रत कथेचे वाचन.
- नंदीची पूजाही: अनेक मंदिरांत आधी नंदीचा अभिषेक होतो.
- संध्याकाळच्या पूजेनंतर उपवास सोडला जातो.
उपवास
बहुतेक जण सूर्योदयापासून संध्याकाळच्या पूजेपर्यंत प्रदोषाचा उपवास करतात, दिवसा फळे, दूध आणि पाण्यावर, आणि पूजेनंतर साध्या सात्त्विक जेवणाने तो सोडतात. काही जण तो पाण्याशिवाय करतात. आपल्या प्रकृतीनुसार उपवास करा: मुले, वृद्ध, गर्भवती स्त्रिया आणि आजारी व्यक्ती परंपरेने हलका उपवास करतात, आणि कोणताही आजार असल्यास आधी आपल्या डॉक्टरांना विचारा.
वारानुसार प्रदोष
- सोम प्रदोष (सोमवार)
- सर्वाधिक पाळला जाणारा, कारण सोमवार हा शिवाचा स्वतःचा वार आहे.
- भौम प्रदोष (मंगळवार)
- मंगळ (भौम) ग्रहाच्या नावाने.
- बुध प्रदोष (बुधवार)
- बुध ग्रहाच्या नावाने.
- गुरु प्रदोष (गुरुवार)
- गुरु ग्रहाच्या नावाने.
- शुक्र प्रदोष (शुक्रवार)
- शुक्र ग्रहाच्या नावाने.
- शनी प्रदोष (शनिवार)
- विशेष भक्तीने पाळला जातो, शिवासोबत शनीचीही पूजा.
- रवी प्रदोष (रविवार)
- सूर्य (रवी) याच्या नावाने.
संपूर्ण भारतात
तमिळनाडू आणि कर्नाटकात प्रदोषम ही शिवमंदिरांतील सर्वात गर्दीची वेळ असते: आधी नंदीचा अभिषेक होतो, आणि भक्त सोमसूत्र प्रदक्षिणा घालतात. उत्तर भारत आणि महाराष्ट्रात हे व्रत घरी आणि शिवमंदिरांत पाळले जाते, आणि सोम व शनी प्रदोषाला सर्वाधिक भक्त येतात.
प्रश्न
प्रदोष व्रत म्हणजे काय?
प्रत्येक चांद्र पक्षातील तेरावा दिवस (त्रयोदशी), शंकराला समर्पित; त्याचे नाव वारावरून ठरते (सोमवारी सोम प्रदोष, शनिवारी शनी प्रदोष).
प्रदोष व्रत: पाळण्याची पद्धत कोणती?
दिवसभर उपवास आणि सूर्यास्तानंतर प्रदोष काळात शंकराची पूजा.
वेगवेगळ्या पंचांगांत प्रदोष व्रत ची तारीख वेगळी का असते?
प्रत्येक पंचांग एका ठिकाणासाठी गणना करते: सूर्योदयाच्या (किंवा चंद्रोदयाच्या, किंवा संध्याकाळच्या) आसपास सुरू किंवा संपणारी तिथी वेगवेगळ्या शहरांत वेगवेगळ्या दिवशी येऊ शकते. या तारखा दाखवलेल्या शहरासाठी आहेत; वर तुमचे शहर निवडा.
प्रदोषकाळ केव्हा असतो?
सूर्यास्तानंतरची संध्याकाळ, सामान्य प्रथेत सूर्यास्तापासून सुमारे दीड तास. व्रत त्या दिवशी केले जाते ज्याचा प्रदोषकाळ त्रयोदशीत येतो; तिथींच्या तक्त्यात तुमच्या शहराची वेळ आहे.
प्रदोष महिन्यातून दोनदा का असतो?
त्रयोदशी प्रत्येक चांद्र महिन्याच्या दोन्ही पक्षांत येते, म्हणून वर्षात सुमारे 24 प्रदोष व्रते असतात; अनेक जण दोन्ही करतात, काही फक्त कृष्ण पक्षातील.
सोम प्रदोष म्हणजे काय?
सोमवारी, शिवाच्या वारी, येणारा प्रदोष, जो अनेक जण प्रदोष व्रतांत सर्वात शुभ मानतात.
प्रदोषाला शिवाला काय अर्पण केले जाते?
अभिषेकासाठी पाणी आणि दूध, बेल, पांढरी फुले, चंदन, दिवा आणि धूप; अनेक जण नंदीलाही अर्पण करतात. परंपरेनुसार शिवपूजेत हळद, कुंकू आणि केवड्याची फुले वाहिली जात नाहीत.