एकादशी 2030 तारखा

प्रत्येक चांद्र पक्षातील अकरावा दिवस, विष्णूला समर्पित; वर्षात 24 एकादशी असतात, प्रत्येकीचे स्वतःचे नाव (अधिक मास असलेल्या वर्षात 26).

नवी दिल्ली, भारत साठी तारखा आणि वेळा

2030 मधील प्रत्येक एकादशी

तारीखनावतिथीपारणे (दुसऱ्या दिवशी)
मंगळवार, 15 जानेवारी 2030पौष पुत्रदा एकादशी14:03, 14 जानेवारी – 16:30, 15 जानेवारी07:14 – 09:21
मंगळवार, 29 जानेवारी 2030षटतिला एकादशी · वैष्णव एकादशी: दुसऱ्या दिवशी06:32, 29 जानेवारी – 04:27, 30 जानेवारी13:39 – 15:49
गुरुवार, 14 फेब्रुवारी 2030जया एकादशी11:17, 13 फेब्रुवारी – 12:49, 14 फेब्रुवारी06:59 – 09:13
गुरुवार, 28 फेब्रुवारी 2030विजया एकादशी15:20, 27 फेब्रुवारी – 14:05, 28 फेब्रुवारी06:46 – 09:05
शुक्रवार, 15 मार्च 2030आमलकी एकादशी · वैष्णव एकादशी: दुसऱ्या दिवशी06:07, 15 मार्च – 06:17, 16 मार्च13:42 – 16:06
शुक्रवार, 29 मार्च 2030पापमोचनी एकादशी00:51, 29 मार्च – 00:34, 30 मार्च06:36 – 08:42
रविवार, 14 एप्रिल 2030कामदा एकादशी21:14, 13 एप्रिल – 20:02, 14 एप्रिल05:55 – 08:30
रविवार, 28 एप्रिल 2030वरूथिनी एकादशी11:40, 27 एप्रिल – 12:27, 28 एप्रिल05:42 – 08:20
सोमवार, 13 मे 2030मोहिनी एकादशी · वैष्णव एकादशी: दुसऱ्या दिवशी08:33, 13 मे – 06:21, 14 मे13:39 – 16:21
सोमवार, 27 मे 2030अपरा एकादशी00:19, 27 मे – 02:05, 28 मे13:41 – 16:26
बुधवार, 12 जून 2030निर्जला एकादशी16:49, 11 जून – 14:06, 12 जून05:22 – 08:10
बुधवार, 26 जून 2030योगिनी एकादशी15:01, 25 जून – 17:28, 26 जून05:25 – 08:12
गुरुवार, 11 जुलै 2030देवशयनी एकादशी23:06, 10 जुलै – 20:17, 11 जुलै05:31 – 08:17
शुक्रवार, 26 जुलै 2030कामिका एकादशी07:29, 25 जुलै – 10:02, 26 जुलै05:39 – 08:22
शुक्रवार, 9 ऑगस्ट 2030श्रावण पुत्रदा एकादशी · वैष्णव एकादशी: दुसऱ्या दिवशी04:33, 9 ऑगस्ट – 02:00, 10 ऑगस्ट07:21 – 08:26
शनिवार, 24 ऑगस्ट 2030अजा एकादशी00:57, 24 ऑगस्ट – 02:54, 25 ऑगस्ट13:40 – 16:15
रविवार, 8 सप्टेंबर 2030पार्श्व एकादशी10:17, 7 सप्टेंबर – 08:21, 8 सप्टेंबर06:02 – 06:32
सोमवार, 23 सप्टेंबर 2030इंदिरा एकादशी18:20, 22 सप्टेंबर – 19:11, 23 सप्टेंबर06:10 – 08:35
सोमवार, 7 ऑक्टोबर 2030पापांकुशा एकादशी17:33, 6 ऑक्टोबर – 16:31, 7 ऑक्टोबर06:17 – 08:37
बुधवार, 23 ऑक्टोबर 2030रमा एकादशी10:46, 22 ऑक्टोबर – 10:20, 23 ऑक्टोबर06:27 – 08:42
मंगळवार, 5 नोव्हेंबर 2030प्रबोधिनी एकादशी03:34, 5 नोव्हेंबर – 03:44, 6 नोव्हेंबर13:10 – 15:21
गुरुवार, 21 नोव्हेंबर 2030उत्पत्ती एकादशी01:42, 21 नोव्हेंबर – 00:10, 22 नोव्हेंबर06:48 – 08:56
गुरुवार, 5 डिसेंबर 2030मोक्षदा एकादशी17:18, 4 डिसेंबर – 18:44, 5 डिसेंबर06:59 – 09:04
शनिवार, 21 डिसेंबर 2030सफला एकादशी14:50, 20 डिसेंबर – 12:33, 21 डिसेंबर07:09 – 09:13

कसे करतात

एकादशीला धान्याचा उपवास, विष्णूची पूजा, आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी हरिवासरानंतर पारणाच्या वेळेत उपवास सोडणे.

हे व्रत का केले जाते

एकादशी हे वैष्णव परंपरेतील सर्वाधिक पाळले जाणारे व्रत आहे. पद्म पुराण वर्षातील प्रत्येक एकादशीला तिचे स्वतःचे नाव आणि कथा देते, जी श्रीकृष्णांनी युधिष्ठिराला सांगितली, आणि हा दिवस भगवान विष्णूंना प्रिय असल्याचे सांगते. व्यवहारात हा महिन्यातून दोनदा संयमाचा दिवस आहे: हलका आहार, अधिक प्रार्थना, आणि खाण्यापिण्याकडे व बोलण्याकडे लक्ष.

व्रताची विधी, टप्प्याटप्प्याने

  1. आदल्या दिवशी, दशमीला, सूर्यास्तापूर्वी एकदाच हलके जेवण, भाताशिवाय.
  2. एकादशीला पहाटे स्नान, भगवान विष्णू किंवा श्रीकृष्णांसमोर दिवा आणि फुले, आणि आदल्या दिवशी तोडलेली तुळशीची पाने (परंपरेनुसार एकादशीला तुळस तोडत नाहीत).
  3. ॐ नमो भगवते वासुदेवाय किंवा विष्णुसहस्रनामाचा जप, आणि त्या एकादशीची कथा वाचणे किंवा ऐकणे.
  4. शक्तीनुसार दिवसभर व रात्री उपवास; अनेक जण रात्री कीर्तन किंवा भजन करतात.
  5. द्वादशीला पारणाच्या वेळेत उपवास सोडला जातो: सूर्योदयानंतर, हरिवासर (द्वादशीचा पहिला चतुर्थांश) संपल्यावर. तुमच्या शहराची वेळ वरील तक्त्यात आहे.

उपवास

परंपरेनुसार एकादशीला धान्य, विशेषतः तांदूळ, आणि डाळी वर्ज्य असतात. पूर्ण उपवास पाण्याशिवाय (निर्जला) किंवा फक्त पाण्यावर केला जातो; बहुतेक जण फलाहार करतात: फळे, दूध, सुकामेवा आणि साबुदाणा, बटाटा, आणि भगर, राजगिरा किंवा शिंगाड्याचे पीठ असे उपवासाचे पदार्थ, सैंधव मिठासह. आपल्या प्रकृतीनुसार उपवास करा: मुले, वृद्ध, गर्भवती स्त्रिया आणि आजारी व्यक्ती परंपरेने हलका उपवास करतात, आणि कोणताही आजार असल्यास आधी आपल्या डॉक्टरांना विचारा.

वर्षातील 24 एकादशी

महिनाकृष्ण पक्षशुक्ल पक्ष
चैत्रपापमोचनी एकादशीकामदा एकादशी
वैशाखवरूथिनी एकादशीमोहिनी एकादशी
ज्येष्ठअपरा एकादशीनिर्जला एकादशी
आषाढयोगिनी एकादशीदेवशयनी एकादशी
श्रावणकामिका एकादशीश्रावण पुत्रदा एकादशी
भाद्रपदअजा एकादशीपार्श्व एकादशी
आश्विनइंदिरा एकादशीपापांकुशा एकादशी
कार्तिकरमा एकादशीप्रबोधिनी एकादशी
मार्गशीर्षउत्पत्ती एकादशीमोक्षदा एकादशी
पौषसफला एकादशीपौष पुत्रदा एकादशी
माघषटतिला एकादशीजया एकादशी
फाल्गुनविजया एकादशीआमलकी एकादशी
अधिक मासपरमा एकादशीपद्मिनी एकादशी

महिन्यांची नावे उत्तर भारतातील पौर्णिमांत पंचांगानुसार आहेत, ज्यात महिना पौर्णिमेनंतर सुरू होतो. महाराष्ट्र, गुजरात आणि दक्षिणेतील अमांत पंचांगात कृष्ण पक्षातील एकादशी आधीच्या महिन्यात येते: उदाहरणार्थ पापमोचनी तिथे फाल्गुन कृष्ण पक्षातील आहे. अधिक मास असलेल्या वर्षी पद्मिनी आणि परमा मिळून 26 एकादशी होतात.

संपूर्ण भारतात

एकादशी संपूर्ण भारतात याच नावाने पाळली जाते. महाराष्ट्रात आषाढी एकादशी (देवशयनी) आणि कार्तिकी एकादशी (प्रबोधिनी) हे पंढरपूरच्या वारीचे मोठे दिवस आहेत, जेव्हा लाखो वारकरी पायी विठ्ठलाच्या दर्शनाला जातात. दक्षिणेत धनु सौर मासातील (डिसेंबर ते जानेवारी) शुक्ल एकादशी, वैकुंठ एकादशी, रोजी श्रीरंगम आणि तिरुमला सारख्या विष्णू मंदिरांत वैकुंठ द्वार उघडते. देवशयनी एकादशीपासून चातुर्मास सुरू होतो, जो प्रबोधिनी एकादशीला पूर्ण होतो.

प्रश्न

एकादशी म्हणजे काय?

प्रत्येक चांद्र पक्षातील अकरावा दिवस, विष्णूला समर्पित; वर्षात 24 एकादशी असतात, प्रत्येकीचे स्वतःचे नाव (अधिक मास असलेल्या वर्षात 26).

एकादशी: पाळण्याची पद्धत कोणती?

एकादशीला धान्याचा उपवास, विष्णूची पूजा, आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी हरिवासरानंतर पारणाच्या वेळेत उपवास सोडणे.

वेगवेगळ्या पंचांगांत एकादशी ची तारीख वेगळी का असते?

प्रत्येक पंचांग एका ठिकाणासाठी गणना करते: सूर्योदयाच्या (किंवा चंद्रोदयाच्या, किंवा संध्याकाळच्या) आसपास सुरू किंवा संपणारी तिथी वेगवेगळ्या शहरांत वेगवेगळ्या दिवशी येऊ शकते. या तारखा दाखवलेल्या शहरासाठी आहेत; वर तुमचे शहर निवडा.

एकादशीला काय खाल्ले जाते?

फळे, दूध, सुकामेवा आणि साबुदाणा, बटाटा आणि भगर, राजगिरा किंवा शिंगाड्याचे पीठ असे उपवासाचे पदार्थ, सैंधव मिठासह. धान्य, विशेषतः तांदूळ, आणि डाळी वर्ज्य असतात; काही जण फक्त पाण्यावर किंवा पाण्याशिवाय (निर्जला) उपवास करतात.

एकादशीचा उपवास कधी सोडला जातो?

दुसऱ्या दिवशी द्वादशीला, पारणाच्या वेळेत: सूर्योदयानंतर, हरिवासर (द्वादशीचा पहिला चतुर्थांश) संपल्यावर, आणि द्वादशी संपण्यापूर्वी. ही वेळ ठिकाणानुसार बदलते; तिथींच्या तक्त्यात तुमच्या शहराची वेळ आहे.

काही पंचांगांत एकादशी एक दिवस नंतर का असते?

एकादशी दोन सूर्योदयांना स्पर्श करते, किंवा दशमी पहाटेपर्यंत राहते, तेव्हा पंचांगांत एका दिवसाचा फरक पडू शकतो. हे पान बहुतेक पंचांगांचा स्मार्त नियम पाळते; इस्कॉनसारखे वैष्णव संप्रदाय बहुधा दुसऱ्या दिवशी उपवास करतात. आपल्या कुटुंबाची किंवा मंदिराची परंपरा पाळा.

वर्षात किती एकादशी असतात?

चोवीस, प्रत्येक चांद्र महिन्याच्या दोन्ही पक्षांत एक-एक. अधिक मास असलेल्या वर्षी पद्मिनी आणि परमा एकादशी मिळून 26 होतात.

सर्वात महत्त्वाची एकादशी कोणती?

परंपरेत प्रत्येक एकादशी प्रिय आहे, पण पाण्याशिवाय केली जाणारी निर्जला एकादशी सर्व 24 एकादशींचे पुण्य देणारी मानली जाते, आणि देवशयनी व प्रबोधिनी एकादशी चातुर्मासाची सुरुवात आणि शेवट आहेत.